ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАРНИНГ ЖИНОИЙ ЖАВОБГАРЛИГИ ВА РАҒБАТЛАНТИРИШ ИНСТИТУТИ

ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАРНИНГ ЖИНОИЙ ЖАВОБГАРЛИГИ ВА РАҒБАТЛАНТИРИШ ИНСТИТУТИ

Authors

  • Абдуллаев Абдугаффор Абдуллаевич Ўзбекистон Реcпубликаси Жамоат хавфсизлиги университети мустақил изланувчиси

Keywords:

ҳарбий жиноятлар, ҳарбий хизматни ўташ тартиби, рағбатлантирувчи нормалар, жиноий жавобгарликдан озод қилиш, инсонпарварлик тамойили, адолат принципи, ҳарбий мулк, моддий зарарни қоплаш, жиноят-ҳуқуқий сиёсат, либераллаштириш, жанговар вазият, ҳарбий интизом, жиноят профилактикаси, давлат мудофаа қобилияти, жиноят кодекси, ҳуқуқни қўллаш амалиёти, қонунчиликни такомиллаштириш, компенсация механизми.

Abstract

Мазкур илмий мақолада ҳарбий хизматни ўташ тартибига қарши жиноятлар бўйича рағбатлантирувчи нормаларнинг назарий-ҳуқуқий асослари ва амалдаги қонунчиликдаги ўрни комплекс таҳлил қилинади. Тадқиқотда Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 66-моддаси ҳамда Махсус қисмда назарда тутилган жавобгарликдан озод этувчи нормаларнинг мазмуни, мақсади ва ҳуқуқни қўллаш амалиёти ўрганилиб, уларнинг ҳарбий жиноятлар соҳасида қўлланилишида мавжуд бўшлиқлар очиб берилади. Хусусан, Жиноят кодексининг 295–296-моддаларида ҳарбий мулкни беҳуда сарфлаш, йўқотиш ёки нобуд қилиш учун жавобгарлик белгиланган бўлса-да, биринчи марта жиноят содир этган ва етказилган зарарни ихтиёрий равишда қоплаган ҳарбий хизматчиларга нисбатан рағбатлантирувчи механизмлар мавжуд эмаслиги илмий асосланади. Мақолада жиноят-ҳуқуқий сиёсатни инсонпарварлик ва адолат тамойиллари асосида такомиллаштириш, давлат мудофаа манфаатларини таъминлаш ҳамда етказилган зарарни қисқа муддатларда қоплашга хизмат қилувчи нормаларни жорий этиш зарурлиги далилланади. Шунингдек, ҳарбий интизомни сақлаган ҳолда рағбатлантирувчи институтни киритишнинг ҳуқуқий ва ижтимоий самарадорлиги таҳлил этилиб, қонунчиликка аниқ таклифлар илгари сурилади.

References

Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси [Матн] : 2023 йил 30 апрель. — Тошкент : Ўзбекистон, 2023. — 80 б.

Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси [Матн] : 1994 йил 22 сентябрь (ўзгартиш ва қўшимчалар билан). — Тошкент : Адолат, 2024. — 420 б.

Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси [Матн] : 1994 йил 22 сентябрь (ўзгартиш ва қўшимчалар билан). — Тошкент : Адолат, 2024. — 520 б.

Ўзбекистон Республикасининг “Мудофаа тўғрисида”ги Қонуни [Матн] : 2001 йил 11 май. — Тошкент : Ўзбекистон, 2023. — 32 б.

Ўзбекистон Республикасининг “Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида”ги Қонуни [Матн] : 2012 йил 12 декабрь. — Тошкент : Адолат, 2023. — 45 б.

Мирзиёев Ш.М. Қонун устуворлиги ва инсон манфаатларини таъминлаш — юрт тараққиёти ва халқ фаровонлигининг гарови [Матн]. — Тошкент : Ўзбекистон, 2017. — 48 б.

Мирзиёев Ш.М. Янги Ўзбекистон стратегияси [Матн]. — Тошкент : Ўзбекистон, 2022. — 464 б.

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг “Ҳарбий хизматни ўташ тартибига қарши жиноятларга оид ишларни кўриш бўйича суд амалиёти тўғрисида”ги 23-сон қарори [Матн] : 2000 йил 15 сентябрь. — Тошкент, 2000.

Ўзбекистон Республикаси ИИВ, Бош прокуратура, ДХХ, ДБҚ, Миллий гвардия ва Олий суднинг “Электрон жиноий-ҳуқуқий статистика” ягона ахборот тизимини юритиш тартиби тўғрисида”ги қўшма қарори [Матн] : 2021 йил 15 ноябрь. — Тошкент, 2021.

Уголовное право. Общая часть : учебник / под ред. Л.В. Иногамовой-Хегай. — М. : Норма, 2021. — 496 с.

Наумов А.В. Российское уголовное право. Общая часть [Текст]. — М. : Проспект, 2020. — 784 с.

Рарог А.И. Уголовное право России. Общая часть [Текст]. — М. : Юрайт, 2022. — 560 с.

Кудрявцев В.Н. Общая теория квалификации преступлений [Текст]. — М. : Норма, 2019. — 352 с.

Бойцов А.И. Поощрительные нормы в уголовном праве [Текст]. — СПб. : Юридический центр Пресс, 2018. — 240 с.

Уголовное право Республики Казахстан. Общая часть : учебник / под ред. И.И. Рогова. — Алматы : Жеті Жарғы, 2021. — 520 с.

Уголовный кодекс Российской Федерации [Текст] : по состоянию на 2024 г. — М. : Проспект, 2024. — 400 с.

Уголовный кодекс Республики Казахстан [Текст] : по состоянию на 2024 г. — Астана : Норматив, 2024. — 380 с.

Военное право : учебник / под ред. В.Г. Стрекозова. — М. : Норма, 2020. — 416 с.

Международное гуманитарное право : учебник / под ред. И.И. Котлярова. — М. : Юрайт, 2021. — 368 с.

United Nations. Rome Statute of the International Criminal Court [Text] : 17 July 1998. — The Hague : ICC, 2011. — 218 p.

Ashworth A. Principles of Criminal Law [Text]. — 9th ed. — Oxford : Oxford University Press, 2022. — 618 p.

Fletcher G.P. Rethinking Criminal Law [Text]. — Oxford : Oxford University Press, 2000. — 920 p.

Downloads

Published

2026-03-01
Loading...