QANDLI DIABETDA TAYANCH-HARAKAT TIZIMIDAGI OʻZGARISHLAR
Keywords:
Ular suyak va biriktiruvchi toʻqimalar hamda boʻgʻimlardagi oʻzgarishlar bilan bogʻliq boʻlib, oʻz ichiga quyidagilarni oladi: osteopeniya (bolalar va kattalarda), giperostoz, osteoartrit, revmatoid artrit, osteoliz, diabetik sklerodermiya, Dyupyuitren kasalligi (kaft fastsiyasi kontrakturosi), qoʻl panjasi qattiqligi sindromi, bilak kanali (karpal) sindromi, bukuvchi sinovitlar («qisirlovchi barmoq» sindromi yoki stenozlovchi ligamentit), adgeziv kapsulit yoki «muzlagan yelka» sindromi, shuningdek, QDning boshqa asoratlari rivojlanish xavfi belgisi boʻlishi mumkin boʻlgan boʻgʻimlar harakati cheklanishi sindromi.Abstract
Qandli diabet (QD) tarqalishi tinimsiz ortib bormoqda. Xalqaro diabet federatsiyasi ma’lumotlariga koʻra, 2021-yilda dunyo boʻylab diabetga chalingan bemorlarning umumiy soni 530 millionga yetdi, bu esa mohiyatan Rossiya va AQSH aholisining yigʻindisiga tengdir. Taxminlarga koʻra, 2045-yilga kelib QD bilan kasallanganlar soni 780 milliondan oshadi. Diabetning suyak-boʻgʻim asoratlari, ayniqsa molekulyar darajada, hanuzgacha toʻliq oʻrganilmagan.
References
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 10th edition. Brussels, Belgium; 2021.
Monnier, V. M., & Sell, D. R. (2022). Advanced Glycation End Products and Bone Fragility in Diabetes. Journal of Bone and Mineral Research, 37(4), 612-625.
Netto, J. P., & Pires, V. C. (2025). Diabetic Bone Disease: A Comprehensive Review of Pathophysiology and Management. Endocrinology Today, 12(1), 45-58.
Ojo, O., et al. (2025). Bone Quality Deterioration in Type 2 Diabetes: A Systematic Review and Meta-analysis. Diabetes Care & Research, 18(2), 112-130.
Harding, J. L., & Gregg, E. W. (2023). The Changing Epidemiology of Diabetes Complications. Nature Reviews Endocrinology, 19, 143-158.
Alixanova, N. M. (2022). O‘zbekiston aholisi orasida osteoporoz va qandli diabet asoratlarining tarqalishi. O‘zbekiston Tibbiyot Jurnali, №3, 15-22-betlar.
Ismailov, S. I., Akbarov, Z. S. (2021). Qandli diabetning kechki asoratlari: diagnostika va davolash standartlari. Toshkent: "Yangi Asr Avlodi".
