MIGRATSIYA SHAROITIDA QOLDIRILGAN BOLALARNING TARBIYAVIY VA EMOTSIONAL EHTIYOJLARI - ILMIY TAHLIL
Keywords:
Migratsiya, qoldirilgan bolalar, emosional ehtiyojlar, tarbiyaviy ehtiyojlar, ota-onadan ajralish, psixologik rivojlanish, affektiv bog‘lanish nazariyasi, ijtimoiy moslashuv, bolalar psixologiyasi, mehnat migratsiyasi, tarbiya uslublari, bola xavfsizligi, shartsiz qabul qilish, buvi-bobo tarbiyasi, transmilliy oilalar, psixologik qo‘llab-quvvatlash, stress, xavotir, depressiv holatlar, maktab adaptatsiyasi.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada migratsiya jarayonlari natijasida ota-onasidan ajralgan holda qolayotgan bolalarning tarbiyaviy va emotsional ehtiyojlarini chuqur tahlil qiladi. XXI asrda mehnat migratsiyasining keskin ortishi bolalarning psixik rivojlanishi, emotsional barqarorligi va ijtimoiy moslashuviga sezilarli ta’sir ko‘rsatayotgani yirik xalqaro va mahalliy tadqiqotlar asosida yoritiladi. Zigmund Freyd, Jon Bowlby, Erik Erikson, Diana Baumrind, A. Adler kabi klassik psixologlar nazariyalari bilan bir qatorda, O‘zbekiston, Markaziy Osiyo va boshqa davlatlarda 2010–2023-yillarda amalga oshirilgan ilmiy izlanishlar natijalari tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ota yoki onaning uzoq muddatli migratsiyasi bolalarda xavfsizlik hissining pasayishi, emotsional bo‘shliq, tashvish, agressivlik yoki tortinchoqlik, o‘qishdagi qiyinchiliklar va ijtimoiy munosabatlar buzilishi kabi oqibatlarga olib keladi. Shuningdek, tarbiyaviy uyg‘unlikning buzilishi, oila ichidagi rollarning o‘zgarishi va buvi-bobo tarbiyasiga o‘tish bola rivojida qo‘shimcha muammolar keltirib chiqaradi.
References
Toshpo‘latov, A. Oila psixologiyasi. — Toshkent: “O‘zbekiston”, 2019. — 125–143-b.
Qodirova, P., & Yo‘ldosheva, N. Maktabgacha yoshdagi bolalar psixologiyasi. — Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2018. — 87–104-b. Sattorova, D. Pedagogik psixologiya. — Toshkent: “Noshir”, 2020. — 210–228-b.
Rasulov, M. Oila va tarbiya jarayonida ijtimoiy-psixologik omillar. — Toshkent: “Sharq”, 2017. — 55–73-b.
Karimova, V. Yosh davrlar psixologiyasi. — Toshkent: “UzMU nashriyoti”, 2021. — 134–162-b.
Рахимова, Н., & Янгибоева, Ж. (2025). ВЛИЯНИЕ ПОСЛОВИЦ И ПОГОВОРОК НА ОБОГАЩЕНИЕ ЛЕКСИЧЕСКОГО ЗАПАСА И РАЗВИТИЕ РЕЧЕВЫХ НАВЫКОВ. Modern Science and Research, 4(1), 416-427.
Рахимова, Н. (2024). СЕРГЕЙ АЛЕКСАНДРОВИЧ ЕСЕНИН–ПЕВЕЦ НАРОДНОЙ ДУШИ. Medicine, pedagogy and technology: theory and practice, 2(10), 191-198.
Abduqodirov, A. Oila va bola tarbiyasi. — Toshkent: “Nodirabegim”, 2016. — 98–117-b.
Ismoilova, M. “Mehnat migratsiyasi sharoitida qoldirilgan bolalarning psixologik holati”. Psixologiya va ijtimoiy faoliyat jurnali, №3, 2021. — 45–58-b.
Jalilova, D. “Transmilliy oilalarda bolalar tarbiyasi: O‘zbekiston tajribasi”. Pedagogika ilmi va amaliyoti, №2, 2020. — 93–107-b.
