TA’LIM TIZIMIDA KOMPETENSIYAGA ASOSLANGAN YONDASHUVNING NAZARIY ASOSLARI
Keywords:
kompetensiyaga asoslangan yondashuv, ta’lim tizimi, kompetensiya, kompetentlik, ta’lim mazmuni, shaxs rivoji, uzluksiz ta’lim, ta’lim samaradorligi, refleksiya, pedagogik yondashuvAbstract
Mazkur maqolada ta’lim tizimida kompetensiyaga asoslangan yondashuvning nazariy mohiyati va ilmiy asoslari yoritilgan. Unda zamonaviy jamiyat taraqqiyoti, globallashuv va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar sharoitida ta’lim mazmunini yangilash zarurati asoslab berilgan. Kompetensiyaga asoslangan yondashuv ta’lim jarayonini shaxsning real hayotiy va kasbiy vaziyatlarda bilimlarni mustaqil va samarali qo‘llay olish qobiliyatini shakllantirishga yo‘naltirilgan konseptual model sifatida talqin etiladi.
Maqolada ushbu yondashuvning pedagogik va psixologik asoslari, shaxs faoliyati, motivatsiyasi hamda refleksiv rivojlanishi bilan bog‘liqligi tahlil qilingan. Shuningdek, kompetensiyaga asoslangan ta’limning uzluksiz ta’lim g‘oyasi bilan uyg‘unligi, ta’lim mazmuni va baholash tizimini yangilashdagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari kompetensiyaga asoslangan yondashuvni ta’lim amaliyotiga joriy etish orqali shaxsning intellektual, kasbiy va ijtimoiy rivojlanishini ta’minlash mumkinligini ko‘rsatadi.
References
McClelland, D. C. Testing for Competence Rather Than for Intelligence. American Psychologist, 1973, vol. 28, no. 1, pp. 1–14.
OECD. The Definition and Selection of Key Competencies (DeSeCo). Paris: OECD Publishing, 2005, 196 p.
European Commission. Key Competences for Lifelong Learning. Brussels: European Union, 2018, 24 p.
Eraut, M. Developing Professional Knowledge and Competence. London: Falmer Press, 1994, 272 p.
Winterton, J., Delamare-Le Deist, F., Stringfellow, E. Typology of Knowledge, Skills and Competences. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, 2006, 131 p.
Панжизода Х. Ситуация насилия и притеснения в семье на примере Узбекистана. Социология и право". ISSN 2219-6242 (Print) . №3. Москва. Социология и право. 2025. Т. 17. No 3. – С. – 336-344.
