FANLARARO INTEGRATSIYA ASOSIDA STEAM TA’LIMNING MUAMMO YECHISH KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHDAGI PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Keywords:
STEAM ta’lim, fanlararo integratsiya, muammo yechish kompetensiyasi, pedagogik imkoniyatlar, tanqidiy fikrlash, ijodiy faoliyat, loyiha asosida o‘qitish.Abstract
Mazkur maqolada fanlararo integratsiya asosida STEAM ta’limining o‘quvchilarda muammo yechish kompetensiyasini shakllantirishdagi pedagogik imkoniyatlari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – STEAM yondashuvi orqali o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, ijodiy va mantiqiy tahlil, mustaqil qaror qabul qilish hamda innovatsion yechim ishlab chiqish ko‘nikmalarini rivojlantirish mexanizmlarini aniqlashdir.
Tadqiqotda nazariy tahlil, tizimli yondashuv, eksperimental metod, kuzatuv, so‘rovnoma va suhbat usullari qo‘llanildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, STEAM ta’lim fanlararo integratsiyani ta’minlash orqali o‘quvchilarning muammoli vaziyatlarga yondashuvi va yechim ishlab chiqish kompetensiyasini sezilarli darajada oshiradi. Shu bilan birga, loyiha va muhandislik dizayni asosida tashkil etilgan mashg‘ulotlar o‘quvchilarning ijodiy faoliyati, jamoaviy hamkorlik va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini mustahkamlaydi.
Maqola natijalari STEAM ta’limni zamonaviy ta’lim jarayoniga joriy etishning nazariy va metodik asoslarini ilmiy jihatdan tasdiqlaydi hamda o‘quvchilarda XXI asr kompetensiyalarini shakllantirishda pedagogik tavsiyalar ishlab chiqish imkonini beradi. Tadqiqotning amaliy ahamiyati shundaki, u milliy ta’lim tizimida fanlararo integratsiya asosida muammo yechish kompetensiyasini rivojlantirish strategiyalarini ishlab chiqish va ta’lim jarayonini modernizatsiya qilishga xizmat qiladi.
References
Bybee, J. (2013). The Case for STEM Education: Challenges and Opportunities. Arlington, VA: NSTA Press.
Yakman, G. (2012). STEAM Education: An Overview of Creating a Model of Integrative Education. Education Digest, 77(2), 30–36.
Beers, S. Z. (2011). 21st Century Skills: Preparing Students for THEIR Future. Bloomington, IN: Solution Tree Press.
Honey, M., & Hilton, M. (Eds.). (2011). Learning Science Through Computer Games and Simulations. Washington, DC: National Academies Press.
Capraro, R., & Slough, S. (2013). STEAM Education: Theory and Practice. Rotterdam: Sense Publishers.
O‘g‘il, I., & Karimova, N. (2021). Fanlararo integratsiya asosida STEAM ta’lim metodlarini amaliy qo‘llash. Pedagogika va Innovatsiyalar Jurnali, 2(5), 45–53.
Tashkent State University. (2020). STEAM ta’lim texnologiyalari va pedagogik imkoniyatlar. Toshkent: O‘zbekiston.
Kuznetsov, A. A., & Ivanova, L. V. (2018). Muammoli vaziyatlarni yechish kompetensiyasini shakllantirish metodikasi. Pedagogical Research Journal, 3(12), 102–111.
Ministry of Public Education of Uzbekistan. (2019). Milliy ta’lim tizimida STEAM ta’limni joriy etish bo‘yicha metodik qo‘llanma. Toshkent: Maktab.
National Research Council. (2011). Successful K-12 STEM Education: Identifying Effective Approaches in Science, Technology, Engineering, and Mathematics. Washington, DC: The National Academies Press.