O‘ZBEK IMO-ISHORA TILINI SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA ANIQLASHNING NAZARIY ASOSLARI
Keywords:
sun’iy intellekt; chuqur o‘rganish; imo-ishora tilini aniqlash; imo-ishora tasnifi; konvolyutsion neyron tarmoqlari; o‘zbek imo-ishora tili.Abstract
Mazkur maqolada sun’iy intellekt va chuqur o‘qitish texnologiyalariga asoslangan yondashuvlar yordamida eshitish va nutqida nuqsoni bo‘lgan insonlar uchun muloqotni yengillashtirish masalalari tadqiq etiladi. Tadqiqotda imo-ishora tilini avtomatik aniqlash va uni matn ko‘rinishiga tarjima qilish muammosi asosiy tadqiqot obyekti sifatida ko‘rib chiqilgan. Imo-ishora tillarining universal emasligi, ularning lug‘aviy, leksik va grammatik jihatdan hududiy farqlarga ega ekanligi ilmiy asosda tahlil qilinadi. Xususan, O‘zbek imo-ishora tilining strukturaviy va semantik xususiyatlari yoritilib, uni aniqlashda chuqur neyron tarmoqlardan foydalanish imkoniyatlari ko‘rsatib beriladi. Taklif etilgan yondashuv inklyuziv jamiyatni rivojlantirish va raqamli texnologiyalar asosida ijtimoiy to‘siqlarni kamaytirishga xizmat qiladi.
References
M. Rakhimov, R. Akhmadjonov, and Sh.Javliev, “Artificial Intelligence in Medicine for Chronic Disease Classification Using Machine Learning” 2022 IEEE 16th International Conference on Application of Information and Communication Technologies (AICT), 2022, pp. 1-6.
Junan Jiang (2025). Sign Language Recognition Methods: Applications and Advances of Deep Learning Technology. drpress.org
Mehmet Aşıroğlu, Oğuz Emre Uzman, Atınç Yılmaz (2025). Sign Language Recognition Modeling With Deep Learning Method. intjos.com
Iroda Qahramonova (2025). O‘zbek imo-ishora tili leksikasi va grammatikasiga ega lingvistik tizim sifatida.
Qudratjon Rafiqovich Zohirov, Mamadiyor E. Sattorov, Sardor X. Boyqobilov va boshq. (2025).dtai.tsue.uz
Iroda Qahramonova (2025). O‘zbek imo-ishora tili imo-ishoralarining ma’nolarini ifodalash usuli.
